Lahkam Ningnan January 19, 2005
Myitkyina Jawngma
2006 ning January 10 ya (58 lang na Jinghpaw mungdaw n’htoi) gaw anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a labau hta amyu sha yawng a gam maka hpe daw dan ya mai ai ahkyak ai ninggam de du nga sai ngu mai tsun ga ai. Dai shani mungkan shara shagu de nga nga ai anhte amyu sha ni gaw anhte amyu sha ni hpe Myen Hpyen Atsuya a roi rip nga ai lam ni hpe mungkan ting chye hkra marawn jahtau dat saga ai.
N’dai mabyin gaw, anhte amyu sha ni a labau hta 1961 ning Shanlawt hpang wa ai aten hpang na amyu sha yawng a masin hta hkra machyi wa ai majaw byin pru wa ai shamu shamawt ai lam langai rai nga ai. Maga myi hku tsun ga nga yang, 2006 ning January 2 ya hta Shanglawt hpyen la marai 5 hpe Myen hpyen dap kawn gap sat kau ai mabyi gaw anhte amyu sha ni yawng a myit hpe hkra machyi shangun ai sha n ga, yawng a amyu tsaw myit ni hpe jasu dat ya sai rai nga ai.
Kaja wa teng teng tsun mai ai lam langai gaw anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni yawng amyu sha lam yang hta myit myi ahkrum rai myit kraw kata kawn shang lawm wa sai rai nga ai. 1961 ning rawtmalan hpang wa ai daram masing masa n kaba ai raitim, 2006 ning na mabyin a majaw anhte amyu sha ni a yup pyaw wa nga sai rawtmalan bai hpang wa sai ngu mai tsun ga ai.
Hpa majaw nga yang 1961 ning hpang wa ai rawtmalan gaw Mungkan mung masa, Myen mung masa hte anhte amyu sha ni a gam maka amyu myu a majaw 1994 ning Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, hte Myen hpyen dap gap hkat jahkring lam la let rawtmalan hpungdim dat wa ai zawn rai mat ai hpe yawng chye nga sai re.
Raitim, ya dai ning na laman byin mat wa ai mabyin ni a majaw anhte amyu sha ni yawng myit hkrum lam bai lu sai ngu tsun mai ga ai. N’dai zawn re ai ahkyak ai aten ladaw hta mung masa chye chyang kung hpan ai ni chyawm gaw shawng lam a matu shajin nga na sai hpe kam ga ai. N’dai zawn shajin ai masing ni hta anhte amyu sha yawng shanglawm shamu shamawt lu ai masing ni hpe jahkrat galaw sa wa na gaw grai ahkyak ga ai.
Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha law malawng gaw amyu hpe tsaw ra chye ni rai ga ai. Ra ahkyak wa ai aten hta mungdan hte amyu sha a matu tinang a asak hpe pyi ap nawng gwi ai ni rai ga ai. Ngut n’na amyu sha ting myit hkrum let amyu sha lam yan hta hkawm sa wa na hpe mung ra sharawng ai ni rai ga ai.
Raitim, anhte amyu sha uhpung uhpawng kata hta galoi mung “Myit Hkrum Ga” ngu tsun kajai ngatim, “Myit Hkrum” ngut ai hpang hpa galaw na ngu ai hpe tsun jahta ai lam hpe nau n na yu ga ai. Myit hkrum ai lam gaw awng dang ai lam langai raitim, dai myit hkrum myit hte akyu rawng ai masing hpe galaw gun hpai yang she yawng myit mada nga ai pandung du lu na rai nga ai.
Ya ten hta Jinghpaw Wunpawng amyu sha yawng, uhpung uhpawng yawng shang lawm mai ai masing kaba langai hpe hpang ra saga ai. Dai gaw Jinghpaw Wunpawng Mungchying Sha Jahpan Bang Masing (Kachin Citizenship Campaign) hpe galaw hpang ra saga ai.
N’dai masing gaw, Jinghpaw Wunpawng mungchying sha langai re ngu tinang hkum tinang hkam la n’na, Jinghpaw Wunpawng mungdan ngu ai mungkan hta grin nga ai ngu masat masa jaw ai ni yawng tinang a kam sham daw dan myit hte mying jahpan bang let madi shadaw wa na lamang rai nga ai. N’dai masing galaw dat ai a marang e, anhte amyu sha ni gaw Karai Kasang jaw da ai Jinghpaw Wunpawng mungdan a munchying sha ni re ai, mungdan lu ai amyu ni re ai hpe yawng a myit kraw kata hta shing byi nga shangun na rai nga ai. Grau n’na anhte amyu sha ni gaw masha amyu sha ni a mayam n re, madu amyu re ai ngu ai hpe mung dan dawng shangu wa na rai nga ai.
Mungchying sha masing a majaw amyu sha yawng a myit yaw shada ai lam ni bung pri wa na rai n’na, amyu sha ting lawt lu lam hta mung yawng shang lawm lu wa ai majaw bungli grau masan sa wa na re ngu mu mada ai. Anhte ni yawng Jinghpaw Wunpawng mungchying sha re ngu myit kraw kata hta hkap la ai aten gaw anhte mungdan lu ai n’htoi re.