Shanglawt Numla Dam Mat Sai
August 22, 2006

Hkyedan Tingsa

Philippine Mungdan a myu tsaw share Dr. Jose Rizal hpe, Spain Mung maden ni gap sat kau na mahka “nang hpa baw num htet ga htet mayu n’ta? Ngu san ai shaloi.. “Nge a lup sunghku ningtsa hku, Philippine Ma ni, Philippine ga shaga, Philippine mahkawn, hkawn garu lai wa shagu, lup sunghku kata na, nye a n’rut n’ra ni gaw, ayan ka manawt nga na ma ai’ ngu ai numhtet ga hpe htet kau da nga lu ai.

N’dai numhtet ga kadun hpe lu hti shagu, nshung si hpwri hprwi, ladi she hkri hkri nga hkra, grai myit ninggun lu ai hte rau, Myu tsaw share Dr. Jose Rizal hpe mung nachying wa hkungga n law rai nga dingyang re. Shi a numhtet ga gaw, Philippine mung masha ni a myu tsaw myit hpungla hpe grau hte grau laja wa shangun n’na, mungdan a lawt lu lam hta, mung masha ni, law law shang lawm shamu shamawt wa sai. Ya dai ni, Mungkan hta, shanglawt lu ai amyu sha ni tai nga sai.

Dai lam ni hpe lakap let, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a shanglawt masa, myu tsaw masa ni hpe bai shingdaw yu dat ai shaloi gaw, ngai grai numla garen la ai. Hpa majaw nga yang, mung masa kam galaw ai, mung masa magam hta shang lawm ai Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni grai taw nga ai. Mung masa galaw ai hpe mana bungli, shat n hkru ai bungli, bungli shajan langai hku she mu mada mat wa sai. N mai byin ai bungli hpe galaw nga ai hku she mu mada nga sai.

Ya Maigan Mungdan ni hta, Jinghpaw Uhpung ni law law nga wa sai hpe mu lu ai. Dai Uhpung ni a, yaw shada lam ni, bandung ni hpe yu yu ai shaloi, Jinghpaw ni a Mung masa hpe madung dat, ningpawt tawn ai lam ni n lawm ai gaw, malawng re hpe mu lu nga ai. Democracy hte Human Rights ngu ai yan gaw gara uhpung hta mung gaw lawm nga ai. Raitim, Jinghpaw Wunpawng ni a ahkaw ahkang hte seng ai ga baw ni, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a Shanglawt lam hte seng ai ga baw ni hpe gaw n mu lu ai hku rai nga ai. Democracy hte Human Rights gaw ya yang grai mying gawm hkawng nga ai majaw gara uhpung mung shalawm tawn ai rai sam ai. Gara uhpung a yaw shada lam hpe yu dat shagu, NGOs uhpung zawn zawn re hkrai rai nga ai hpe mu lu ai.

Ya dai ni, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hpa baw hpe myit mada nga ga ni? Hpa baw hpe ra sharawng nga ga ni? Hpaw baw hpe lu hkra galaw sa wa na hku hkyen lajang nga ga ai kun? Asan apra rai bandung jahkrat tawn ai lam ni n nga ai. Kadai mung kadai chye ai hku chyau lachyan galaw sa nga ga ai. Garan nga ai ninggun ni hpe, n chye kahkyin gumdin nga ga ai. Karai hpe kam ai amyu ni rai sai majaw, moi nat jaw prat na ahkyeng ni rai nga ai, nang shoi nang sha myit masa gaw, mat mat sai kun ngu shadu yang, ya mung naw, myit masin hta kri dung nga dingyang naw rai nga ai.

Hpa majaw, uhpung uhpawng a yaw shada ai bandung ni hta mung masa bandung n bang shalawm ai kun? Ngu ai hpe, ngai sawn n’na mau nga n’ngai. Lama mi hpe hkrit tsang ai majaw kun? Shing n rai yang, ninggawn zai ladat a majaw re ai kun? Ngai baw nu n dep ai. Kawng maga mi de n dang shachyen tawn ai hpe ngai n mu lu ai majaw mung rai na re.
Uhpung uhpawng ni yawng hpe san shaga yu yang gaw, Shanglawt n rai yang, Federal masa ra sharawng ai gaw nga ai hkrai rai nga ai. Ngai grai numla garen la ai. “Hti n htu ai la, hti pawk mayu ai” hte bung nga saga ai.

Shanglawt lu na matu, Federal lu na matu gaw mung masa n galaw yang gaw, gara hku lu na? NGOs masa hku sha galaw yang gaw, gara hku lawt lu na? Buga bawngring hpe ra sharawng ai kun? Jinghpaw Wunpawng Mungdan hpe ra ai kun?

Mung masa galaw ai ni hpe, rim zingri, htawng bang, ai lam ni hpe mu mada ai majaw, mung masa galaw yang hkrum kadup na lam ni hpe hkrit tsang ai majaw, asan sha hkam la ga nga yang, anhte shagri brep nga saga ai.

Mung masa galaw ai majaw, shagyip shagyeng magang, galaw ai ni, lahta de na, Dr. Jose Rizal zawn asak nawng kau ten du hkra amyu sha lawt lu lam hpe madung tawn ai ni, anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hta, kade daram nga ai kun, madu hkum madu ngai dai daram amyu sha lawt lu lam hta ap nawng lu na kun? Ngu ai ga san ni hpe san yu ra ai ten ladaw langai rai nga sai. Dai daram n lu ap nawng tim, dai ni Jinghpaw ni mung masa galaw ra sai ngu ai hpe gaw anhte dum nga ga ai kun?

Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni, Mungdan Shanglawt lu na hpe kam sham ai lam, lani hte lani yawm mat wa nga ai majaw, anhte hkum gawng kaw na, shanglawt Numla hprawng mat sai. Shanglawt Numla dam mat sai.

Lahta na ga ngau gaw Hkyedan Tingsa a mu mada hkam sha lam ni hkrai rai n’na, The Kachin Post a ningmu n rai ga ai.