Manu Dan N’hprang Sut Rai, Tinggyeng Matu N rai
March 5, 2005

Lashi Yaw Na

Mungkan hta rawtjat galau kaba ai mungdan ni gaw, tinang mungdan lamu ga kaw na pru ai manu dan ai n’hprang sut rai ni hpe hpaga La ni hte jahkrup let, tinang mungdan a akyu amyat a matu jai lang ai lam hta, mung chying sha yawng hpe maren mara, ginghka ai lam n nga ai sha akyu hkam la lu hkra masing jahkrat let galaw nga ma ai.

N’dai ladat gaw mungdan mungchying sha ni hpe kaja wa kraw kata na tsaw ra ai myit masin hte galaw ai lai ladat, “Gumching Gumsa” lai ladat rai nga ai. N’dai zawn myit jasat rawng ai hte galaw sa wa ai magam bungli ni hpe mungdan langai a atsuya, shing n rai, gawng malai tai ya lu ai ni a zai ladat rai nga ai. Dai myit jasat rawng ai atsuya hpe “Gumching Gumsa” atsuya, shing n rai, amyu sha gawng malai tai ging ai atsuya ngu n’na tsun tim n shut nga ai.

Dai ni anhte Jinghpaw Wunpawng mungdan kata byin nga ai masa lam hpe yu ga nga yang, manu dan Mai Sak, Mai Lung ni, Ja, Lung Seng ni hpe kam ai hku shaw dut sha nga ai hpe asan sha mu chye lu nga ai. Mung chying sha yawng a rawt jat lam galaw ngu jahpai let tinang a tinggyeng bungli hte sut lu nga mai lam a matu yaw shada n’na galaw nga ai hpe mu lu ai.

Ya anhte buga Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hpe atsuya langai zawn woi awn lu hkra shakut nga ai Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, a ningbaw daw na salang n’kau mi n’hprang sut rai ni hpe shaw dut sha nga ma ai hpe mung shawa ni n ra sharawng ai lam tsun pru wa ma sai. KIO salang n’kau mi gaw Hpun shaw dut sha loi na matu mungchying sha rawt jat galu kaba lam hpe jahpai let maw daw lam hte mahkrai ni hpe galaw jat nga ai lam, Pang Wa mare kaw shamu shamawt nga ai KIO htingbren pru hpung na ahkyak ai magam gun langai tsun wa ai. N’dai lam hpe shi gaw February shata hta Jinghpaw Wunpawng Buga Ginra Mazing Hpung (Kachin Environment Organization) lit la galaw ai bawngban hpawng hta tsun wa ai.

KIO ningbaw salang ni gaw amyu sha ni a akyu galaw nga ai ngu jahpai let tinggyeng bungli galaw nga ma ai, shan hte ra sharawng ai yaw shada lam hpe hkan sa ai mung shawa masha ni hpe gaw Hpun lawk ni jaw n’na, Hpun kran dut na ahkang jaw ma ai, ngu KIO thingbren pru hpung na magam gun wa matut tsun dan wa ai.

N’dai lahta na masa lam ni hpe yu ga nga yang, lai wa sai shaning 10 jan ning kaw n’na KIO ningbaw salang n’kau mi gaw miwa sut hpaga lau ban ni hpe jinghpaw mung dan kata kaw shaning 20 ning Ja na matu Hpun kran na masing hpe myit hkrum ta-masat masa galaw tawn ai lam hpe dan leng shangun wa nga ai.

Ya na zawn Jinghpaw mung na manu dan n’hprang sut rai ni hpe sut hpaga shatai let tinang akyu matu galaw ai gaw “Democracy” lai ladat hte ninghtan shai nga ai. Tinggyeng matu galaw ai marang e shada da garan sha n jaw n’na, shada n chye na hkat wa let anhte amyu sha kata hta manghkang kaji, kaba byin pru wa ai lam ni gaw amyusha yawng a matu sum ai hta kahtap sum ai lam sha rai nga ai.

Lahta na ga ngau gaw Lashi Yaw Na a ningmu ni sha rai n’na, The Kachin Post a ning mu ni n rai ga ai. Lashi Yaw Na gaw Thai mung dan kaw rung jung let Buga a n’hprang sut rai ni hpe makawp maga na matu hpaw shabawn da ai Jinghpaw Wunpawng Buga Ginra Mazing Hpung (Kachin Environment Organization, KEO) a lit hkam rai nga ai. KEO gaw 2004 ning April shata hta jinghpaw mungdan kata na myitsu salang ni hte Thai mungdan kaw nga nga ai Wunpawng Jawngma hte Ramma Hpung (AKSYU), hte rau makau grupyin hte seng n’na lit la bungli gun hpai nga ai ni jahkrum hpaw ningthan da ai hpung rai nga ai.