Mahtai Lawm ai Ga San ni
April 22, 2005

Marip N’gang Uma/ United Kingdom

Shawng ningnan, anhte Jinghpaw Wunpawng amyu hte mungdan lawt lu lam masa a matu tinggyen akyu n tam tengman kang ka ai hte myit masin, n’gun lagaw mahkra hte ap nawng shakut lai wa sai, hte shakut nga ai amyu tsaw share shagan ni hpe myit kraw lawan makra hte shagrau hkung ga jaw dat n’ngai.

Mung masa lam

Ya ten hta KIO/KIA, NDA-K hte KDA ni gaw Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a gawng malai tai let (tara shang mung shawa ra lata lam n nga tim) mung masa rawt jat lahkam htawt ai lam re ngu hkam la let padang arawng mi a la rai National Convention, NC, kaw shang lawm madi shadaw nga ai hpe chye lu ga ai. Dai lam hte seng ai ga san ni pru wa ai;

1. Gap hkat jahkring simsa lam la ai 10 ning jan laman n’dai NC de lu lung na matu hkawp ningbaw ni hku n’na mung masa lai len hku atik anang hpyi shawn shadut n’na lu lawm wa ai lam re ai kun?

2. Myen hpyen atsuya ni hku n’na n lawm n mai ngu ai hku shadut n’na shang lawm ai kun?

3. NC n’dai n lung yang hpa baw byin na (ga shadawn: bai lang nak lang gasat ra wa na) ngu ai hpe myit tsang n’na lung ai kun?

4. Myen hpyen atsuya ni maigan mungdan ni a mung masa shadut (political pressure) ai majaw hte tara n shang ai kaw na tara shang galaw la na lahkam a majaw sha (kaja wa teng man ngwi pyaw simsa ai Democracy mung hpawm myen mungdan gaw de mayu n’na galaw ai n re) n’dai NC hpe galaw ai ngu ai hpe chye nga dinglen shang lawm ai gaw amyu sha ni a awm dawm shang lawt akyu ara a matu shang lawm ai gaw n rai na sai. Tinang nang mung tara n shang ai uhpung uhpawng re ai hku hkam la let, Myen hpyen atsuya wa tara shang atsuya galaw ai mung masa lahkam hta shang lawm yang tinang mung tara shang uhpung uhpawng galaw la lu na re ngu ai masa hku shang lawm ai kun? ‘Tara shang’ ngu ai ga lareng a lachyum hpe gara hku htai la nga ai kun?

5. Hpu nau Sam amyu sha ningbaw ningla ni gaw mung masa galaw ai majaw NC de n lung n’na rim hkrum sai, hkawp ningbaw ningla ni gaw mung masa n galaw ai kaga lam she re ngu ai majaw n rim hkrum ai hku i? NC sa lawm ai gaw mung masa n rai jang hpa baw masa hku shang lawm ai kun?

6. Sam hte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ningbaw ningla ni woi awn n’na Mung hpawm Myen mungdan (Union Of Burma) ngu ai hpe Panglung ga shaka hte gaw gap lai wa sai. Ya hpu nau Sam ni n lawm ai n’dai NC gaw Mung hpawm Myen mungdan mai byin wa na lam re ai kun?

7. NLD ni wa mi lani mi atsuya tai wa tim, anhte amyu sha ni a mung masa awm dawm ahkaw ahkang gaw naw hpyi la ra chyalu re ngu ai hpe hkap la ai. Raitim, tara shang ra lata padang lu da sai mung masa uhpawng langai mi pyi n shang lawm ai n’dai NC gaw kaja wa tara shang byin wa na i? Bai mai gan mungdan ni gaw tara shang ai ngu hkap la na i?

8. Moi ning na Myen Hkringman daju Khin Nyut a roadmap gaw ya gara kaw rai mat sai rai? Khin Nyut wa hpe rim jahkrak kau sai Myen hpyen atsuya gaw dai roadmap hpe hpa n sawn mat nga sai. NC n’dai mung dai road map kaw lawm ai lam lahkam sanit kaw na langai rai nga ai. NC n’dai gaw Myen hpyen du ni a sak hkrung lam hku wawt hku re ai majaw hte ASEAN zuphpawng hpe tinyang up tai lu na lam a matu shamying shamang sha matut galaw nga ai hpe chye lu ai. Dai majaw NC n’dai n byin mat jang anhte a mung masa lahkam gaw gara de, gara masa hku bai hkawm sa wa na?

WMR hte KSC hpaw hpang wa ai madung masa gaw amyu sha myit hkrum lam madung re gaw nga, WMR kaw gaw n lawm sai, KSC she galaw ga da, KSC hpe gaw n hkap la ai WMR she madung re nga ai, dai lam ni gaw myit hkrum lam a ningpawt ninghpang re nga ai kun?

3. WMR hpaw hpang ai shaloi mung, anhte gaw mung masa uhpung n re da, ya KSC hpaw ai shaloi mung dai hte maren sha mung masa uhpung n re da, Myen hpyen atsuya a hpyen gaw, shanhte KSC a hpyen re da, anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha mun kaba lam si hkam n’na rawt malan ai gaw shut ai lam re da. Dai hku nga jang WMR hte KSC gaw hpaga hpung i? Shing n rai, amyu sha ni hpe dip sha zing ri nga ai Myen hpyen atsuya a sak hkrung lam madi shadaw lam masa hku hpaw da ai, Kachin style—Hkang hkyi masat lang ai— “Chyan Hkai Ye” i?

Sut masa, Htunghking hte Nga-sat Nga-sa Lam

1. KIO /KIA, NDA-K hte KDA ni kan bau bungli a matu nga, sut hpaga hpung hpaw, lak san ginwang 1, 2, 3 nga hpaw let galaw nga ai gaw: tinang uhpung uhpawng sak hkrung lam a matu sha galaw nga ai kun? Amyu sha mung chying sha ni a matu gaw sawn shalawm nga ai kun?

2. Hpa ga ga ai ngu ai hta n hprang sut rai ni hpe shaw dut sha ai hta kaga lai n’na, kaja wa hpaga hpung hku rai, (ga shadawn: gumhpraw dum hpaw ai lam, gun rai dut shapraw shabra ai lam ni) kade hpaw da sai kun?

3. Kaja wa zet let n’na hpaga chye ga ai amyu sha sut du kade lakawn shalat sai kun?

4. Ramma shayi shadang sha ni bungli n lu n’na, AIDS ana lu, Nang Hpam tsi a mayam tai nga ai hpe yu tsang let, dai ramma ni a matu magam bungli kade shabyin shalat da ya sai kun?

5. Hpun, Kawa, Mai lung, Mai la kran dut sha n’na sak hkrung lam tam nga ai gaw re sai. Makau grup yin, du hkra ladaw galai shai wa ai hte, manu dan tsi hkrung tsinan, du sat du myeng, tsai wa nga ai hte du na ten na amyu sha nga mu nga mai lam hpe yu let hpung kawa kade bai jat hkai da sai kun?

6. Mali hka gaw, amyu sha ni a sak hkrung lam marung rai nga ai. Mali Hka hku de Ja htu sha n’na, Myitkyina hte Manmaw grup yin hka lim tsingyam hkrum lai wa sai. Ja htu ai hta lang ai ‘Mercury’ hpe hka de kashin bang n’na poison galaw nga ai lam ni, hpe tau hkrau makawp maga hkyen lajang da ai lam ni hpa galaw da sai kun?

7. TB sinwawp ana, Hkali ana, AIDS hte malu masha n grung sai n’gun n rawng n’na si hkrum nga ai amyu sha ni a matu mara, mai lung mai sak dut, Ja htu Lung Seng htu dut lu ai gumhpraw kaw na kade wa mi jai lang a kyu jashawn da sai? Tsi rung kade hte Tsi sara Doctor kade shalat da sai? N law htum ganing ganang rai yang matu sinat machyu kade mari mahkawng da sai kun?

8. Htunghking sharawt lam hta mung masa amyat tam manau dum ai kawn lai, kaga Htunghking, Ga hte Laili Laika sharawt lam ni hta gara hku, hpa baw ni hpe sharawt nga ai kun?

9. Amyu sha ni a Sali Wunli Manau wang hta pyi Myen ni a Hkajaw poi woi galaw let mung masa amyat tam, sut masa akyu ara tam ai gaw Htunghking sharawt, amyu sha lam yan galaw ai gaw rai nga ai kun?

10. Mung masa, sut masa hte amyu sha lam yan hta amyu sha ni hpe woi awn nga ai teng yang gaw htawm hpang du na ten a matu mara ningbaw ningla shalat ai lam rai nga ai zet let ai myu tsaw ramma gade hpe maigan de mung masa hpaji, sut masa hpaji, amyu sha pawn ba galu kaba lam hpaji ni hpe sharin hkaja na matu sa da sai kun?

Jahtum hku n’na, hkawp ningbaw ningla ni yawng gaw galoi mung amyu sha ni hpe lam n woi yit na re nga tsun nga ding yang raitim, dai daw buga de na amyu sha ni a rawt malang lang nak lang uhpung uhpawng ni shada myit hkrum lam shamat, n ru n ra rai n’na shada ahtik ahtawk rai, n’ta buga de na amyu sha ni a lawt lam shamat jam jau lam shiga, ni hpe hkrai na n’na ‘Pu, Kan, Masin machyi’, rai anhte amyu sha ni a lawt lu lam pangdung madung de lam n yit ai sha kaja wa woi awn hkawm ya na matu myit mada kaba hte hkungga lara let lajin dat n’ngai.

Lahta na ningmu ni gaw Marip N’gang Uma a rai n’na, The Kachin Post a ningmu ni n rai ga ai.