Laram Rawng ai Masha

N’hkum Dut

October 16, 2004 — Mungkan kaw laram rawng ai masha myu hkum sumhpa nga ai kaw na myu lahkawng a lam hte seng n’na tsun mayu ai. Masha n’kau laram rawng ai majaw tinang a amyu hte mungdan hpe woi sharawt lu ma ai zawn, masha n’kau ram ai majaw tinang a amyu hte mungdan hpe jahten sharun kau lu nga ma ai. Dai zawn rai nhtang hku laram rawng ai ni hpe kam n’na garum shingtau la ai ni hte shi a hpang e myit mada lam kaba tawn n’na hkan madi shadaw lawm ai ni mung hpang jahtum e hten run mat n’na prat chyanat hta mying hten mat ai rai nga ma ai.

Adolf Hitler, Napoleon Bonaparte zawn re ai ni gaw n’htang hku ram ai hpe jawm madi shadaw ma ai rai n’na, shanhte a mungdan hte amyu hpe jahten sharun wa masai. Raitim, kaja ai de na laram rawng ai ni a majaw shanhte a amyu hte mungdan hpe aten dep bai gaw sharawt la lu masai. Osmar Bin Ladin gaw n’htang hku ram wa nga ai hpe shi a mungdan (Saudi Arabia) na ningbaw ningla ni gaw aten dep maram lu ma ai rai n’na, shi hpe rim hkyen ai shaloi Osmar gaw Afghanistan de hprawng shang wa ai rai nga ai. Afghanistan na ningbaw ni gaw shi hte shi a ja gumhpraw hpe akyu jashawn lu na sai nga n’na kabu hte hkap hkalum garum la ma ai majaw hpang e dai mungdan gaw hten run zang ayai mat ai rai nga ai.

Moi shawng de myen hkaw hkam ni gaw masha ni a matu n kaja tim, shanhte amyu hte mungdan a matu gumhkawng mying kaba wa hkra galaw na matu laram rawng ai majaw dam lada ai mungdan hpe gaw-gap wa lu ai ni rai nga ma ai. Ne Win gaw n’htang hku ram ai rai n’na, shi hpe mungdan ningbaw shatai ai majaw, shi hpe jawm madi shadaw garum la ai ni sha n’ga, mungdan ting hten run mat ai hpe bai gram la nlu rai n’na mung masha ni gaw dai ni du hkra ru yak lam amyu myu naw hkam sha nga ai rai nga ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu kaw amyu a matu laram tsaw htum ai Du Kaba Lahpai Naw Seng paw pru wa yu sai raitim manu tawn n’na akyu jashawn na malai, shi hpe jawm ninghkap ai majaw Jinghpaw Wunpawng amyu kaw sum kaba nga wa sai rai nga ai. Dai zawn re ai mabyin lam gaw galoi mung shabai la n mai ai sum kaba ni rai nga ai.

Dai ni na aten hta anhte Jinghpaw Wunpawng amyu ni a ningtsa e mada mara dat yu ga. Du Kaba Lasang Awng hpe madi shadaw ai ni nga ai zawn, ninghkap ai ni mung nga nga ma ai. Laika ka ai wa Hpakant ga e naw nga nga yang, ni kahtep ai hku mu wa ai hpe tsun ga nga yang, Du Kaba Lasang Awng gaw laika chye, jan mau gup n’na laram rawng ai du langai re ngu n’na hkam la ai. Shi ram ai lam law malawng gaw tinggyeng a matu ram ai hpe maram lu ai. Hpa majaw nga yang shi a ningtsa na du ni a matsun hpe lale ai zawn shi a n’pu na hpyen ma ni a ningtsa e up hkang ai hta ningra ai hta n ga, manu tawn ging ai ni a ningtsa e roi rip kau ai sat lawat ni ding yang madun wa ai hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap, KIA, dap ba 2 mayan hkan na ni asan sha jawm mu wa masai rai nga ai. Dai zawn re ai akyang hpe gram la lu na matu Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, Ginjaw de htawt la ai raitim, Ginjaw na hpyen num ni hpe roi rip hkawm ai rai n’na, up hkang nga ai du kaji ni gaw bai htang tsun na matu n manu dum ai majaw tara lang ai du kaji n’kau gaw myit daw hten ai hte KIO magam kaw na pru mat wa masai rai nga ai.

Dai zawn rai n’htang hku laram rawng ai ni gaw gara kaw du mat wa tim, shi a grup yin na masha ni hpe jahten sharun ai hkrai mu wa sai rai nga ai.

Sut Du Kaba Bawmwang La Raw gaw KIO hpe Kachin National Organization, KNO, mying de galai la n’na shi nan KNO ningbaw tai lu na matu yaw shada ai hte, laram rawng ai Du Kaba Lasang Awng hpe lata la n’na ta tut bungli shang wa sai lam KIO Du Kaba N’ban La n’dau shabra dat sai rai nga ai. Hpang jahtum na shiga hku rai yang gaw, Sut Du Kaba Bawmwang La Raw gaw Miwa Gumsan Mungdan na ahkyak ai Atsuya masha kaba ni hte bawng jahkrup la n’na lahkawng maga a matu akyu ara hpe yaw shada ai hte myit hkrum ai lam galaw da lu sai. Dai hte maren India mungdan na masha kaba ni hte mung amyu myu jahkrup tawn sai lam Pang Wa shiga lawk hku chye lu ai.

Miwa masha kaba ni a madi shadaw la na hpe myit mada n’na Du Kaba Ting Ying gaw Du Kaba Lasang Awng hpe hkap hkalum tawn n’na New Democratic Army-Kachin, NDA-K, n’gun ja wa hkra woi awn nga sai lam ni hpe mung na lu nga ai. Shiga langai bai pru wa ai hku rai yang gaw, NDA-K du kaba n’kau gaw Du Kaba Ting Ying galaw ai hpe myit n hkrum wa masai lam mung tsun wa masai. Madung gaw Du Kaba Lasang Awng hpe madi shadaw ai ni yawng gaw manghkang kaba hte hpungdim dat kau ai hkrai rai wa ai hpe mu wa ma ai majaw re lam na chye lu ai. Dai hte maren shi hpe NDA-K hku n’na madi shadaw ai rai yang hpang jahtum e yawng hten run wa ai kaw du na re lam tsun garu wa masai lam shiga pru wa sai rai nga ai.

Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni a shawng lam matu rawt jat wa na kun, hten run wa na kun, ngu ai gaw anhte amyu ni a daw dan shadik shatup sa ai lam yan kaw madung rai na sai. “Myu Tsaw Myit” ngu ai mung, tinang a amyu hpe rawt jat wa na matu tsaw ra mai ai zawn, tinang a amyu hten run wa na de tsaw ra ai lam yan ni mung nga nga ai hpe mu lu nga ai. Dai majaw masha n’kau gaw, “Myu Tsaw Myit” ngu ai hte “Mung Shawa a N’sen” ngu ai ga si hpe lang n’na tinang a amyu hpe jahten sharun, dumbru dumbra shabyin ai hte lam shadam kau wa ai hpe mu lu nga ai.

Anhte yawng gaw rawt jat wa ai hpe sha ra sharawng ai ni rai nga ga ai. Mung masha ni hpe rawt jat ai de lam woi awn sa wa lu na matu mungdan hpe up hkang nga ai ningbaw ningla ni gaw htap htuk dum ai mung masha ni a ningmu hpe lata la n’na shanhte hkyen lajang sa wa nga sai ningmu kaw kapa bang la ai hte jawm jahtuk sa wa ga yang gaw, anhte Jinghpaw Wunpawng myu sha ni mung, masha ni a man e nau wa n dep n hkap re ai amyu ni sha gaw n rai kau a! ngu n’na myit lu ai hpe tang madun dat n’ngai.

Lahta na ningmu ni gaw N’hkum Dut a ningmu ni sha rai n’na, The Kachin Post a ningmu n re lam hpe chye shagun mayu ga ai.