Jet ai Munghpawm; Jet ai Simsa Lam

Gunhtang Gam Shawng

May 24, 2004 — Ya ten hta Wunpawng Mungdan Shanlawt Hpung KIO gaw Myen hpyen du ni woi galaw nga ai National Convention hta shang lawm nga ai uhpung langai raitim, anhte Jinghpaw Wunpawng myusha ting hte seng ai gam maka lam ni hpe KIO hku n’na chyu sha n daw dan ai. Wunpawng myusha ni a mung masa gam maka hpe daw dan lu na matu, KIO gaw 2002 ning, October shata 21-25 lapran, Wunpawng Amyu Sha Mungbawng Zuphpawng hpe Wunpawng Mungdan kata Laiza mare hta galaw lai wa sai.

Dai Zuphpawng hta Wunpawng Amyu Sha ni a mung masa gam maka hpe daw dan ra wa ai rai yang, kam hpa mai, mahkrum madup nga, myu tsaw myit, mung tsaw myit kaba ai, Sinpraw, Sinna, Dingdung, Dingda de na wuji wukam hkyeng ai Slg. ni hte Makam Masham Hpung shagu de na Sara Kaba ni mung masa maga laknak lang n’na rawt malan nga ai K-3 (KIO, New Democratic Army-Kachin NDA-K hte Kachin Defense Army KDA) kaw na hpu-awn kaba ni, Wunpawng Amyu Sha ni a myit hkrum lam, shawng lam gam maka ni hte seng n’na, bawng ban sai.

Wunpawng Amyu Sha ni a shawng lam mung masa gam maka hpe myit yu bawng ban daw dan ra wa yang na matu, Wunpawng Mungbawng Rapdaw (Kachin National Consultative Assembly) hpe hpaw da saga ai re. Dai majaw, Myen Hpyen Du Kaba Khin Nyut a Road Map pru wa ai shaloi, KIO kata kaw myit yu bawng ban ai lam sung sung nak nak lang law law wa galaw sai. Gap hkat jahkring ai gaw dialogue galaw na matu re. National Convention gaw tsun shaga lu na matu Rapdaw hpaw ai lam sha re. Dai hpang (K-3) shada ningmu jahkrup hkat ai lam galaw sai. Hpang jahtum Wunpawng Amyu Sha ni yawng a Mungbawng Rapdaw hta e ningmu lam ni hpe jawm myit jawm mang n’na, anhte Wunpawng sha ni gaw tsun shaga ai n’sen manaw langai, myit mang langai sha shabawn n’na Munghpawm a Rapdaw Mungbawng Zuphpawng (National Convention) de sa na hku daw dan ai re. National Convention sa na matu KIO chyu daw dan ai n re.

National Convention hte seng ai lam ni hta KIO a ningmu hte sha daw dan n’na tsun shaga yang n hkum tsup na re majaw Wunpawng Amyu Sha Mungbawng Rapdaw WMR hku n’na she gara hku sa tsun shaga na, kaning re na lam ni hpe ningshawng shaw n’na tsun shaga na ngu ai jahkrup tawn da ai re.

Raitim, munghpawm a n’pawt manghkang hpe tengman ai hku, jaw ai hku hparan ga nga yang, jet ai munghpawm (Federal Munghpawm) rai ra na hte Federal Democracy hku rai ra na sha re. Shaloi she Myen n re ai Bum nga myusha ni yawng a tat sum ginlut kau ai Shanglawt Ahkaw Ahkang, Democracy Ahkaw Ahkang, Shinggyim Ahkaw Ahkang ni hpe bai lu la mai na re. Pan Lung myithkrum lam hta Myen Amyu Sha ni hte Myen n re ai Bum nga myusha ni maren mara ahkaw ahkang lu ai Munghpawm hpe jawm hpaw na matu re. N’dai myithkrum lam hpe Myen Amyu Sha Ningbaw Awng San kaw n’na mung, Munghpawm Rapdaw hta nan Mungdan a N'pawt N'hpang Tara Upadi Kanu (Constitution) hta ka masat bang n’na, shagrin shangang da na lam tsun sai re.

Raitim, Myen n re ai Bum nga myusha ni a ahkaw ahkang lam ni hpe tat sum ginlut mat wa ai majaw, Munghpawm Rapdaw hta Democracy htung lai hku n’na tsun shaga lai wa sai re. 1961 ning June shata hta Sam mung Taunggyi Mare hta Myen n re ai Bum nga myusha ni tinang a ahkaw ahkang lam ni hpe masat sharai tsi la na matu, Constitution hpe gram na tsun jahkrup daw dan wa ai rai yang, hpang jahtum Myen Amyu Kaba Lai Len a majaw, Ne Win Hpyen Dap ni sinat laknak hte Munghpawm a ahkang ya Daju hpe zing la kau dat n’na, Munghpawm hpe jahten kau dat manu ai.

Dai majaw, Myen n re ai myusha yawng laknak lang rawt malan ai lam n rai n mai, n galaw n mai rai wa sai. Dai majaw, Dinghku majan byin wa sai gaw ya dai ni na ten du hkra n zim shi ai rai nga ai. Dinghku majan hte Myen n re ai myusha ni a manghkan hpe jaw ai hku, tara ai hku hpran lu yang chyu sha jet ai Simsa Lam lu na re. Shaloi she jet ai Munghpawm mung bai byin wa na re.

Lahta na manghkang ni hpe tang du hkra n hparan lu ai National Convention, Constitution gaw lai wa sai ten 1947 hte 1974 na Constitution zawn sha bai byin mat chyalu sha re. Myen n re ai Bum nga myusha ni hku n’na mung, maren mara re ahkaw ahkang lu ai Jet Ai Munghpawm n rai dingsa hkam na n re. Dai majaw Bum nga myusha ni a ningtsa e, 1947 ning hkan na zawn, mung masa
n kung kyang ai, Tara Upadi n chye ma ai ngu n na yu kaji lai wa ai raitim, ya na aten hte ya na mabyin sat lawat ni hta gaw dai hku n mai myit sai lam gaw lata hte ga lahtum n shut re.


Du kaba Gunhtang Gam Shawng gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO a Ninggawn Amu Madu rai nga ai. Lahta na ningmu ni gaw shi a ningmu ni sha rai n’na The Kachin Post a ningmu ni n re ai lam chye shangun mayu ga ai.


 
HomeNewsEditorialOpinion/AnalysisArticleCultureInterviewNews DigestLetter to the Editor
 
     
 
Copyright © The Kachin Post. All Rights Reserved. Established in 2002.