Myit N tin ga

Lau Wa Zawng Hkawng

March 10, 2004 — Jinghpaw Wunpawng myusha ni rau shada gasat, sat hkat ai hpe maroi n ni n’ngai. Laiwa sai February shata 26 ya hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO Ningtau Dap Awn Daju Du Kaba Lazing Bawk hpe bawm hte kapaw sat kau ai gaw anhte myusha ni matu grai yawn hpa rai nga ai. Chyurum ai Wunpawng sha ni e, dai ni hpa wa byin wa sata? Sung sung myit yu ga.

Lai wa sai 1975 ning kaw G.O.C Zau Seng, Zau Tu ni byin lai mat wa ai pyi sinda lahtum machyi rai n mai shi yang, dai ni rau shada bai gasat hkat wa ai gaw, myit yu ra saga ai. Lai wa sai ten na lam gaw machye machyang n nga ai majaw myit shut lai wa sai ngu n’na, langai hte langai mara raw let nga galu kaba wa saga ai. Dai ni na ten hta, kadai mung machye machyang nga, kung kyang wa ai ten hta n’dai zawn bai byin ai gaw, kadai galaw timung grai n htuk ai lam rai nga ai.

Kadai galaw ai mi rai rai, “shut sai kun?” ngu myit yu let matut n byin hkra shading sharai let ya kaw na n’dai zawn re ai manghkang n byin hkra myit sa wa ga. Anhte rau shada re ai majaw, si na mara lu ging ai rai yang pyi jahkrup la rai na sa wa yang grau mai kaja nga ai n rai ni? Shaning 40 ning jan hta du daw sai hkaw n’na, gasat hkat wa ai hpu nau Myen wa hpe pyi simsa lam galaw let mai byin wa yang, anhte rau shada hpa rai n’dai zawn rai ra a ta? Myit yu ga, nang si ngai si sindun masha ni hkrai rai nga ai hpe myit yu ga. Nang ja Ngai ja nga yang, “Pilam La gasat yang lamu du ai da” dum ga.

Tinang a maga hku n’na rau shada kadai hpe rai timung manang wa hpe jahpoi asawng ai, hpyi gawng ai ngu ai gaw tinang a hpyi mung gawng nga ai hpe mung dum ga. Maigan wa hpe sat ai, maigan wa hpe hpyi gawng ya ai gaw anhte arawng la shara naw rai nga ai. Dai ni na a ten hta KIO Shanglawt Asuya mung hpu nau Myen hte simsa lam la n’na mung masa hpe saboi ningtsa e jahta jahkrup ai ngu ai gaw ngai hku n’na “Ladat Jaw, Mai Kaja Dik ai” lam re ngu mu mada ai.

Anhte mung shawa ni hte ramma ni, uhpung kaji kaba yawng daini na mung masa hpe n bawngban ai sha, Shanglawt magam gun ai ni hkrai hpu nau Myen wa hte jahkrup hparan ai lam gaw, a ten rai n du ai majaw re hpe dum nga ga. Saboi ntsa du ai hte ra a hkyak wa jang, “Mung shawa dawtsa hte n jahkrup ai sha n galaw na ma ai” ngu ngai kam nga n’ngai. Dai majaw dai ni na ten hta Mung masa matu mahkrun hpa re ai rai n chye ai ten hta anhte yawng a Ginjaw rai nga ai KIO Shanglawt Asuya woi awn woi galaw ai hpe anhte naw mada let gara hku hpaji jaw na, gara hku kaja dik ai shawng lam de madi shadaw sa wa ga ngu hpaji jaw mayu n’ngai.

Anhte Jinghpaw Wunpawng Mung shawa Ramma ni yawng mayawng hku n’na Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung gaw Mung Shawa gaw da ai re nga n’na tsun nga ai hpe ngai hkap la ai. Dai re ai majaw Shanglawt Hpung a Mung Shawa mung anhte rai nga ga ai. Dai majaw anhte Jinghpaw Wunpawng Mungdaw a mung masa lam hpe Shanglawt Ginjaw hta madung tawn n’na jawm sharawt jawm madi shadaw yang grau n kaja a ni?

Dai ni anhte Jinghpaw Wunpawng amyu lakung 6 nga ai. Wunpawng K-3 (KIO, New Democratic Army-Kachin NDA-K, Kachin Defense Army KDA) nga ai hpe anhte yawng chye nga ga ai. Dai K-3 hta, Maigan wa a magam sa galaw ya nga ai hpung langai mung n nga ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng Mungdaw hte anhte myusha yawng a matu shakut shaja nga ai hkrai re. Dai ni na ten hta Jinghpaw Wunpawng madu Uphkang Mungdaw a matu nga yang Wuhpung shagu hkrun lam langai sha jawm hkawm sa wa na re ai hpe mu mada ga. Dai ni na ten hta hpu nau Myen wa Democracy galaw sa wa ga nga shaga nga ai kaw anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni n sa lawm jang anhte amyu sha ni sum ai sha rai na re.

Dai majaw anhte yawng chye nga ai K-3 Ningbaw Ningla ni hpe jawm madi shadaw hpaji jawm jaw madi shadaw sa wa ga ngu saw shaga hpaji jaw dat n ngai law.

Anhte Jinghpaw Wunpawng Mungdan kata kaw lai wa sai shaning 40 laman Wunpawng Ramma ni Dakkasu awng ai jahpan grai n law ai re. Dai ni Myen Hpyen Du ni hte Simsa lam la da ai ten hta Wupawng Ramma 100 lam kahtap n’na awng pru wa nga ai hpe mu mada ai. Anhte buga hta Madu Uphkang Mungdaw lu wa ai shani hpaji chye ai Ramma grau ra wa na re ai majaw, simsa lam hpe n jahten ai sha hpu nau Myen wa hte bawngban jahkrup n htawm Madu uphkang mungdaw lu hkra jahkrup la na matu she ladat jawm shaw hpaji jawm jaw ga.

Mungdan simsa wa magang sai anhte Ramma ni Madu Uphkang Mungdaw lu wa ai shani anhte Wunpawng Ramma ni hpabaw hpaji chye da saga ai ta? Anhte Ja Gumhpraw gade lu mahkawng da saga ai ta? Myit yu ga. Anhte chye ai hpaji gaw laika Dakkasu madang sha she naw chye ga ai. Dai majaw anhte grai naw shakut ra ga ai. Hpaji ngu ai hpe nanhte Ramma ni laika Dakkasu chye wa sai majaw mahkrun nga wa sai ni re. Mungdan Uphkang ai hpaji, Sut lu nga mai lam hpaji, bai matut sharin hpaji, Yi sun hkau na, moi na ji woi ni hta madang tsaw galaw sha chye ai hpaji, Hpungtang hpaji, Hpaji amyu myu kung kyang wa ai shaloi, anhte share shagan mai ai hpe dum ga. Ndai ten hta hpaji sharin da n’na Madu Uphkang Mungdaw lu ai shani Ramma ni a ningtsa lit nga wa re.

Dai majaw, n dai zawn re ai “htaw n kap, le n kap” naw rai nga ai ten hta, hpaji hpe madung dat n na tam la tam da ga, Ramma ni yawng Mung masa hta n lawm kam timung lawm ra wa ai a ten nga wa na re. Myit n tin ga. Dai majaw Ramma ni shada da Uhpung garan ai zawn re ai ni n byin ai sha, hku hku hkau hkau kahpu kanau majing zawn zinlum n’na laika hpaji hpe madang tsaw ai hku tam shakut la ga. Ramma ni a majaw amyu sha ni dum bru dumbra n byin hkra sadi maja let shakut sa wa na hpe shakut sa wa ga.

Chyurum ai Jinghpaw Wunpawng myusha kadai si si Nang, Ngai myit machyi ai, kadai machyi tim Nang Ngai machyi ai. Kadai mayak hkrum tim yawng jawm garum madi shadaw sharawt hkat let nga sa wa ga ngu, akroi anoi saw shaga dat ngai.

Lahta na ningmu ni gaw Salang Lau Wa Zawng Hkawng a ningmu ni sha rai n’na The Kachin Post a ningmu ni n re ai lam hpe mung chye shangun mayu ga ai. Lau Wa Zawng Hkawng gaw Du Kaba Zahkung Ting Ying woi awn ai New Democratic Army-Kachin NDA-K hpung shang langai mung rai nga ai.