Sumsing Lamu e Dik Nga ai Zawn
April 10, 2006

The Kachin Post

Asak 100 ning jan sai Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw (Kachin Baptist Convention) gaw dai ni na ten du hkra anhte amyusha ni a matu shingbyin shara, n’gun la shara, hkum zup shara langai hku n’na amyusha ting a akyu a ra a matu ngang ngang tsap nga ai uhpung langai rai nga ai. KBC a moi de 3 ning kalang, ya 4 ning kalang galaw ai mung shawa zuphpawng gaw anhte amyusha ni a tara shang hkrum zup n gun madun mai ai aten rai nga ai.

Daini KBC gaw Hpung Ginwang 13, Buga Hpung 320, hte Hpung masha 330,000 jan hpe woi awn ning baw nga ai makam masham hpung langai rai nga ai. Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw (Kachin Baptist Convention) gaw 1877 ning May shata 5 ya hta American Sasana Sara Kaba Albert Jonathan Lyon Jinghpaw Wunpawng amyusha ni a matu ap nawng ai kawn byin pru wa ai rai ngu mai tsun ai. Sara Kaba Lyon gaw 1878 ning hta Man Maw ga de du n’na Sasana magam hpe galaw hpang sai. Raitim, shata mi jan sha naw rai yang Madu Yesu hta yup pyaw mat sai majaw shi a malai Sara Kaba William Henry Roberts bai shi a magam lit hpe bai gun hpai sai.

N’dai aten ni gaw anhte chyurum sha ni a prat ningnan hta grai ahkayk ai aten ni rai wa sa ga ai. America mung nga Dr. Maran La Raw ka ai “Toward a Basis for Understanding the Minorities in Burma: The Kachin Example” ngu ai laika hta Maigan Sasana ni gaw 1978 ning hta Man Maw mare hta anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni matu Christian Sasana jawng hpaw let laili laika hpaji ni hpe sharin ya hpang wa ai hta Myen laika hpe jawng laika sharin lamang langai hku shalawm da ai lam chye lu ai. Anhte amyusha ni hpe Myen laika shawng ningnan sharin ya ai ni gaw Myen amyusha ni n re ai sha Maigan Sasana Sara ni re lam ka da ai hpe mu lu ga ai.

Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni hpe shawng ningnan Myen Hkrang Jashawn ai (Burmanization) lam gaw Sinna mung na Christian Sasa ni hte rau lawm wa ai ngu tsun yang teng ai lam, Dr. La Raw ka da ai nga ai. Gran n’na gaw, Man Maw Sasana jawng kaw hpaji sharin la ngut ai Jinghpaw ramma law malawng gaw Myen laika, a’ga hpe tinang a amyusha laika, a’ga amyu myi hku hkap la let Jinghpaw Bum Ga shara shagu de sasana galaw mat ai majaw anhte amyusha ni Myen laika hpe chye wa ai re lam, shi matsun madun da nga ai. Dai Christian Sasana jawng ni hta English laika hpe kachyi kajaw sha sharin ya wa ai majaw, Mungkan Majan II byin ai aten du hkra anhte amyusha ni kaw English laika atsawm chye ai marai 25 daram sha nga ai hpe mu lu ai.

N’dai lam ni hpe maram yu yang, Maigan Sasana Sara ni anhte amyusha ni hpe Madu Yesu a hkye hkrang la ai lam hkaw tsun ai hte kalang ta Myen Hkrang hpe mung jashawn dat ya ai ngu mai tsun ga ai. Anhte amyusha ni Madu Yesu hpe kam sham wa ai majaw maga mi de na galu kaba rawtjat wa ai lam ni nga ai zawn, maga mi hku n’na amyusha ting a matu n dum shamyi hkrat sum ai lam ni mung nga ai hpe dum ra ga ai.

Moi anhte amyusha ni Nat Jaw prat hta Myen Hkaw Hkam ni hte matut mahkai ai lam ni nga watim, Myen ga hpe dai ni na zawn yawng chye na ai a’ga langai hku n’na n jai lang ga ai. 1947 ning hta shapraw ai Kachin Youth League Magazine hta ka matsing da ai zawn, maigan sasana hpung ni a laika hpaji sharin ya ai magam bungli ni gaw anhte amyusha ni a htawm hpang prat na gam maka hpe daw dan ai lam hta grai lit nga ai re, ngu ai hpe mung malap kau n mai nga ai. Hpa majaw nga yang anhte chyurum sha ni Myen ga n shaga ai rai yang, Myen hte shanglawt rau la na lam hpa n nga ga ai.

Daini, anhte amyusha ni Myen uphkang ai n-pu hta du taw nga ai ngu ai gaw laiwa sai 60 ning daram hta anhte a ningbaw ni Myen hte rau shanglawt jawm la ai majaw rai nga ai. Dai aten na ningbaw ni gaw Myen hte Shanglawt rau la yang she anhte amyusha ting nga-mu nga-mai lu na shadu n’na dawdan ai raitim, Myen a mung masa ginsup ai hpe atsawm sha n chye na ai majaw rai na re ngu mu mada ai. Grau n’na anhte amyusha ni mung Christian Ssasana ni a Myen Hkrang Jashaawng ai lamang hta n dum shamyi shang nga sai majaw mung mai byin nga ai.

Raitim, Maigan Sasana ni a majaw byi tai wa ai KBC a woi awn ningshawng ai lam ni gaw anhte amyusha ting a matu myit mada shara langai naw re ai hpe gaw koi yen kau n mai ga ai. Tsun ga nga yang KBC gaw anhte amyusha ni hpe Democracy lai ladat hpe shawng ningnan sharin jailang woi ai uphung kaba rai nga ai. KBC a magam gun ningnan lata ai hpe hpung shawa a ra lata ai hku daw dan shagrin ai rai nga ai.

KBC gaw Hkum Dingnum Sasana Ladat, (Holistic Mission) hpe madung dat let amyusha bawngring lam hpe makam masham hpung langai rai ai hte maren, Christian makam masham hte dinghku hku hpe gaw gap n’na, amyu mungdan a matu manu dan ai shinggyim uhpawng tai hkra shakut karum nga ai Christan makam masham hpung kaba rai nga ai.

KBC gaw Madu Yesu sharin ya akyu hpyi ga a shawng na “sumsing lamu e dik nga ai zawn, ga ningtsa e mung dik wa u ga law” ngu ai hpe sung sung jai lang ai rai n’na, Dinghta Sumsing byin wa na hpe mung sharawng awng nga ai hte mren, Htawm Hpang prat a sumsing mungdan hpe mung myit mada nga ai hpe mu lu ai. Anhte amyusha ni Madu Yesu hpe kam sham ai shani kawn, sumsing lamu a mung chying sha ni re ai zawn, dinghta ga na Wunpawng mungdan a mung chying sha ni mung rai nga ai re majaw, anhte a dinghta ga na mungdan gaw gap ai lam gaw anhte yawng a lit kaba rai nga ai.

“Anhte a Myit Mada Shara, Yesu Hkristu Chyu Sha,” ngu ai 35 lang na KBC mung zuphpawng a ga baw gaw dai ni tsinyam hkrum nga ai anhte Jinghpaw Wunpawng amyusha ni yawng lawt lu na lam hte masha madang, amyu ru-sai, masha pang ginghka ai lam n nga na matu yaw shada let n’dai mung ga hpe lata san da ai rai nga ai. Dai hte maren anhte chyurum sha ni mung “Anhte a Myit Mada Shara, Yesu Hkristu Chyu Sha,” ngu ai sha n ga, “Anhte a Myit Mada Shara, KBC Chyu Sha,” ngu myit mang let amyusha ting lawt lu lam matu ladat amyu myu hku n’na shakut ra saga ai.