Shada Da Chye Ginsup Hkat Ra

The Kachin Post

November 19, 2004 — Myen Hpyen Kaichyan Dap gaw shi a ningbaw Khin Nyut hte rau October shata hta dawm kau hkrum sai. Raitim Myen hpyen dap gaw grau n’na she n’gun ja wa ai zawn rai wa n’na, anhte Myen mung nga amyusha ni matu grai tsan ra ai madang de rai wa nga ai.

Laiwa sai shata hta Myen hpyen dap kanoi ga garan mat ai madang de du mat wa ai raitim, Gen Than Shwe ningbaw ai Myen hpyen dap lata lawan mat ai majaw manghkang n byin ai sha shangut kau lu ai re. Dai aten hta Myen hpyen atsuya hpe ninghkap nga ai ngu n’na marawn jahtau nga ai Myen mung masa hpung ni hpa majaw lawan ladan Myen hpyen dap ga garan mat hkra, hten run mata hkra n lu galaw ma ai rai?

Myen shiga dap ni rai nga ai BBC, RFA hte DVB hkan sha kam ai hku marawn n’na shazim kau ai madang sha rai nga ai. Laiwa sai 15 ning jan kawn n’na Democracy rawtmalan galaw nga ai ngu ai hpung ni hte maigan de nga ai democracy lu na matu shamu shamawt nga ai ni mung hpa majaw yu shalai kau ai kun? Kaja nga yang Khin Nyunt hpe shapraw kau ai ten hta gaw chye chyang ai mung masa la ni matu kaja wa galaw ai rai yang Myen hpyen dap ting zang ayai mat lu ai madang rai nga ai.

Maigan de na Myen hku shapoi ai Radio shiga dap ni mung mung democracy lu lam matu madung dat n’na n’sen shapoi nga ai lam ni gaw ding yang rai nga ai. Raitim, n’dai zawn re ai aten hta tang du hkra hpa mung galaw lu ai lam n nga ai sha n nga gaphkat jahkring da ai myusha rawt malan hpung ni hpe she bai gap hkat wa na lam byin wa na matu matsun kasu wa ai lam hpe sha mu lu ga ai.

N’dai kaw anhte amyusha ni dum hprang ra ai lam langai gaw, gara Myen amyusha mung tinang a Myen hpyen dap kaja tim n kaja tim hten run mat na hpe tsang nga ma ai sha re. Dai ni Myen hpyen dap n’dai zawn re n gun ja wa ai mung Hpyen uphkang ladat a majaw sha n rai, Myen myusha ni a madang langai hku madi shadaw lam lu ai majaw rai nga ai. Dai ni na Myen hpyen du ni uphkang nga ai madang gaw moi Myen Hkaw Hkam ni uphkang prat hta grau n’na Myen mung hpe lu tek jum let Myen amyusha ni matu kam ai hku mai galaw ai ten rai nga ai.

Khin Nyut hpe shapraw kau ngut ai hpang Myen hpyen atsuya amu madu I byin wa ai Lt-Gen Thein Sein gaw National Convention, NC, hpe 2005 ning praw de bai hpang lu na lam nga ai nga n’na tsun wa ai. Dai ning May shata hta hpang wa n’na July shata hta jahkring da ai NC hta anhte amyusha rawtmalan hpung ni rai nga ai Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, New Democratic Army-Kachin, NDA-K hte Kachin Defense Army, KDA, ni shang lawm bawng ban wa sai re. Dai shaloi kaga amyusha rawtmalan hpung n’kau mi hte jawm n’na Myen mung a daru magam garan kachyan ai lam ni hpe tang madun da ai lam ni nga ai. Raitim Myen hpyne atsuya hku n’na gaw ya du hkra hpa nga n’na mahtai htang ai lam n nga shi ai. Dai NC htaning bai galaw na da. Mahtai pru na da i? Aten gang ai sha rai na re.

NC n lung ai National League for Democracy, NLD, hte democracy rawtmalan hpung ni mung hpabaw lu galaw ai rai. Maigan de nga ai Myen atsuya hpe ninghkap nga ai mung masa hpung ni law malawng mung shiga dap hkan tsun shaga ai ht lai n’an alak mi galai shai hkra galaw lu ai lam n mu ga ai. Myen hpyen du ni n nga yang pyi shanhte ya lu nga ai bungli mat mat na hpe tsang ra ai madang de du mat wa nga sai. Lahkawng maga gaw aten gang let tinang a uphpung rawt jat wa na matu sha galaw nga sai.

Dingrai aten galu magang anhte amyu kaji ai ni a matu gaw grau machyi magang rai wa nga ai. Shan Herald Agency for News, SHAN, a November 14 ya shiga hku rai yang, Myen hpyen dap Sinpraw Dingdung daju uphkang du langai hta hku n’na Sam mung nga gap hkat jahkring da ai myusha rawtmalan hpung n’kau hpe shaga la n’na October shata hta byin lai wa sai lam ni hpe sang lang dan let laika langai garan ya ai lam chye lu ai. Dai shaloi, moi gap hkat jahkring lam la da ai ten hta n lawm ai lamang ni hpe jat bang let gap hkat jahkring hpung ni a lu nga ai ahkaw ahkang ni hpe dawm kau mayu ai masa hpe mu lu ai.

Maga mi hku bai yu ga nga yang Myen hpyen atsuya hte shanhte hpe ninghkap nga ai mung masa hpung ni yawng gaw Myen hpyen dap hten run mat na hpe n byin shangun mayu nga ai mu lu nga ai. Mai byin yang lahta na ningbaw ni sha shara galai hkat na hpe hkyen lajang nga ma ai. Myen hpyen du ni gap hkat jahkring hpung ni hte, mung masa jahkrup ai lam n galaw ai mung ladat amyu mi hku n’na aten gang da ai lam rai nga ai. Myen hpyen du ni hte Aung San Suu Kyi ni mung masa lam hte seng n’na hpa baw bawng ban jahkrup nga ai hpe kadai chye ai rai?

N’dai zawn re ai ten hta Myen hpyen dap prat dingsa ngang grin nga lu hkra ladat amyu myu hku n’na gaw gap nga ai re. Hpa majaw Myen hpyen dap kawn lak san hpaw da ai dakkasu ni hpe aging agang shagreng nga ai rai? Myen hpyen dap masha hking lam hpe mai gan mung hkan “nuclear” hpaji du hkra sharin la shangun nga ai gaw hpaw baw hpe yaw shada ai rai?

Dai ni anhte amyusha ni maigan ga de hpyen hpaji hkum tsun, jawng lung, hpaji hkaja nga ai ni kade daram nga ai rai? Du na 10 ning, 20 hta Myen myusha ni hpe gara hku shingjawng lu na rai? Lam langai sha nga ai. Anhte ahkaw ahkang lu ra saga ai.

Ganing mi ratim, laiwa sai bat hta sha KIO hte Du Kaba Lasang Awng hpung ni bai hkrum lu sai lam gaw anhte myusha ting a matu n gun langai rai nga ai. Raitim dai madang hte sha bungli galaw mai ai n rai nga ai. Mung masa hpung shada da mung masa ningmu n bung hkat ai raitim myusha yawng a akyu ara hpe yu let hpyen wa hpe lu ninghkap lu na gaw anhte shada mung masa pinra hta grai htap htuk ai hku chye ginsup ra saga ai.

Lai wa sai ten hta anhte amyusha ni sha n ga Myen mung nga amyusha ni tinang a buga shara kachyi myi kaw sha Myen hpe ning hkap nga ai majaw dai ni hpa ahkaw ahkang mung n lu wa ai sha n ga grau n’na gyip gyeng ai madang de du mat ai re. Ya dai ni na ten hta masha Myen amyusha ni “Media” hta shada da kade daram matsa hkat nga tim kata lam hku shanhte amyu a matu kata lam gara hku jahkrup nga ai hpe chye na ra saga ai.

Grau n’na ya ten gaw Myen mung masa grai galai shai nga ai ten re ai majaw lu ai ahkaw ahkang hpe n tat kau ai sha lawan ladan galaw sa wa na ten rai saga ai.

KIO ninggawn amu madu Du Kaba Gunhtang Gam Shawng tsun ai hpa “Yangon de hpyen man tawn ra ai,” nga ai hpe yang jawm myi yu ra na ten rai saga ai. Du na ra ai ten na anhte amyusha ting a gam maka hpe ya ten kawn hkrang shapraw let anhte amyusha ni n’gun ja wa lu na matu grai ra ahkyak nga saga ai. Anhte a lawt lu na lam gaw Myen hpyen dap hten run gawng kya ai ten re.