Hpyen Wa Ta Hpawk Dum na hku N galaw Ga

The Kachin Post

July 5, 2004 — Anhte Jinghpaw Wunpawng myusha ni a rawtmalan prat gaw shaning 40 ning jan wa sa ga ai. N’dai rawtmalan hpe anhte myusha ni madi shadaw let lai wa sai ten hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, ngu let myusha yawng a lawt lu lam matu shakut sa wa sa ga ai. Myu tsaw mung tsaw ai mung shawa ni hte KIO magam gun ni law law mung du daw sai hkaw let arang kaba bang shakut sa ga ai.

Ya dai ni anhte myusha ni hpa baw lawt lu lam lu sai kun? Lani hte lani grau grau n’na mung shawa ni a jam jau ai lam, hte anhte a dai daw buga gaw maigan ni hpya sha wa nga ai hpe yawng mu chye nga ai. N’dai hku byin wa gaw kade mara re kun? Grau n’na anhte myusha ni hpe lawt lu lam lu hkra woi awn ningshawng sa nga ai ngu ai mung masa hpu-awn ni shada da manghkang byin let ga garan wa ai lam ni gaw anhte myusha ni a hpa baw akyu lu na rai ta?

Dai ning 2004 ning, KIO hte Myen Hpyen Atsuya ni lapran gap hkat shazim lam la da ai 10 ning jan wa ai ten hta KIO kata hta grau n’na manghkang law wa nga ai. January shata hta Ginjaw hta manghkang byin ai majaw KIO a Myusha Shimlam Dap ningbaw Du Kaba Lasang Awng Wa hte rau Kachin National Organization, KNO, a ningbaw Duwa Bawmwang La Raw koi yen mat ai. Du Kaba Hpauyam Tsam Yan, Du Padip Gam Awng hte Laiza na Hpung Up Sara N’hkum Doi La ni hpe manghkang a ningbaw ni re ngu n’na rim rawng sai.

February 26 ya hta gaw KIA Ningtau Dap Awn Daju Du Kaba Lazing Bawk hpe shi n’ta kaw Bawm hte kapaw sat kau ai. Kadai galaw ai re ai hpe ya ten du hkra mahtai n pru shi ai. De hpang nau n’na yang KIO kawn Mali hku ginra de Labu Pan majan rawt let, Kani yi ni hpe shamyit na matu lung wa ai hta hpu nau New Democratic Army-Kachin, NDA-K, hte manghkang byin ai lam na lu ai.

N’dai lam ni hpe yu yang, KIO ningbaw ni galoi mung tsun tsun re ai “Kaba ai manghkang hpe kaji mat hkra, kaji ai manghkang hpe shamat kau lu hkra galaw nga ai,” ngu ai gaw lachyum n pru ai zawm rai wa nga ai. Lani hte lani grau grau n’na manghkang law wa ai gaw kadai wa a lit re ta?

Hpa mi rai rai, ya ten hta Du Kaba Lasang Awng Wa gaw shi hpyen ma marai 800 daram hte Pang Wa makau kaw hpyen dap hpaw let Mung Shawa ra sharawng ai KIO/KIA byin wa hkra galaw sa wa na ngu n’dau let shamu shamawt hpang wa masai. Mung shawa ni hku na gaw gara maga de lawm n’na madi shadaw ra na rai?

NDA-K ningbaw Du Kaba Zahkung Ting Ying mung Du Kaba Lasang Awng Wa hte shi a hpung hpe maigan mung dan hta koi yen hkawm nga ai gaw anhte myusha ni matu n tsawm n htap ai majaw Pang Wa de shaga la let nga shangun da ai rai nga ai. Maga mi hku n’na bai yu dat ga nga yang Du Kaba Zahkung Ting Ying galaw ai lam gaw anhte myusha kahkyin gumdin lam matu grai htap htuk ai lam raitim, ya ten hta gaw KIO/KIA lahkawng rai nga sai hpe gaw kadai mung ningdan n lu ga ai.

India mung na Naga rawt malan ni zawn, Isak Chisi Swu hte Thuingaleng Muivah yen woi awn ai National Socialist Council of Nagaland-Isak Swu/Muivah, NSCN-IM, hte SS Khaplang woi awn ai National Socialist Council of Nagaland-Khaplang, NSCN-K, nga ai byin wa nga ai. Dai uhpung lahkawng yen gaw India Atsuya hte simsa lam la da tim shanhte shada gaw dai ni du hkra naw gap hkat nga ai ni rai nga ai. Dai hte maren anhte a KIO/KIA mung KIO/KIA-N’ban La hte KIO/KIA-Lasang Awng Wa rai wa sai kun?

N’dai zawn rai byin nga ai gaw Myen Hpyen Atsuya a matu grai kabu hpa nan rai nga ai. Shanhte a policy rai nga ai myusha uhpung ni hpe galoi mung myit n hkrum hkra, ga garan hkra galaw nga ai hte maren, ya na zaw KIO/KIA lawhkawng rai wa ai ten hta gaw shanhte matu sumprat dawk na matu grai loi mat wa sai.

Lai wa sai ten hta mung NDA-K hte, Sam mung de na Du Kaba Mahtu Naw woi awn ai Kachin Defense Army, KDA, ni hpe mung gap hkat jahkring lam galaw let tara shang uhpung langai hku masat ya sai rai nga ai. N’dai hku galaw ai lam gaw Myen Hpyen Atsuya a anhte myusha ni a mahkin gumdin ai lam ni hpe shamat kau ya let n-gun balen n rawng wa hkra galaw ai lam ni rai nga ai. N’dai lam ni hpe KIO, NDA-K, hte KDA ningbaw ni n chye ai n rai nga ai.

Ya ten hta KIO, NDA-K, hte KDA na dat kasa ni gaw Myen Hpyen Atsuya woi galaw nga ai National Convention hta shanglawm nga ai rai nga ai. Dai National Convention kaw na anhte myusha ni a ahkawa ahkang hte seng n’na hpa baw lu wa na ngu ai gaw, masa hpe yu yang, nau n mai byin nga ai.

N’dai zawn re ai aten hta KIO/KIA lahkawng byin wa ai masa a majaw Myen Hpyen Atsuya hku n’na shanhte byin shangu mayu ai hku KIO/KIA hpe galaw na aloi sha rai nga ai. Hpa baw galaw na ngu ai gaw Myen Hpyen Atsuya kaw masing nga chyalu rai na sai. Lai wa sai ten hta NDA-K hpe Kachin State Special Region-1 hte, KIO hpe Kachin State Special Region-2 ngu masat da sai hte maren, Du Kaba Lasang Awng Wa a hpung hpe mung laksan hpung langai hku n’na masat ya na lam mai byin chye wa ai.

Dai re majaw KIO hte NDA-K ningbaw ni lawan ladan jahkrup let Du Kaba Lasang Awng Wa hpe hpa mara n la ai sha, mi na shi a Myusha Shimlam Dap hpe bai jum shangun let, KIO/KIA langai sha hta lahkrip ra ra magam gun sa wa lu yang gaw kaja htum rai na re.

Anhte Jinghpaw mung kaw KIO Ginjaw lahkawng hte Kachin State Sepcial Region-3 ngu ai n byin shangun mayu ga ai.